Κυνικοί: "η αρετή είναι ο μόνος δρόμος για την ευτυχία"

Ο όρος Κυνικός προέρχεται από το Κυνόσαργες, ένα από τα τρία µεγάλα γυµνασια των Αθηνών, που βρισκόταν στα νοτιοανατολικά της πόλης, αµέσως έξω από το τείχος. Εκεί δίδασκε ο Αντισθένης ο ιδρυτής της σχολής των Κυνικών Φιλοσόφων .Μεταγενέστερη παράδοση θέλει τον όρο “Κυνικός” να προέρχεται από τον τρόπο ζωής των Κυνικών φιλοσόφων(Αρέσκει τούτοις κυνών µεταµφιένυσθαι βίον)

Ο Αντισθένης (455-360 π.Χ). γεννήθηκε στην Αθήνα και υπήρξε μαθητής του Γοργία, του Ιππία, του Πρόδικου και στην συνέχεια του Σωκράτη. Οι ηθικές του αντιλήψεις, κυρίως η άποψή του πως η αρετή διδάσκεται, επηρέασαν τους Στωικούς. Υποστήριξε πως η αρετή συνδέεται με τη γνώση και μπορεί να διδαχθεί, και πως, από τη στιγμή που θα κατακτηθεί, δεν είναι δυνατόν να χαθεί. Η άποψη αυτή αποδεικνύει την άμεση σχέση της σωκρατικής και της κυνικής φιλοσοφίας. Για τους Κυνικούς η ηθική και η αρετή είναι κυρίως πράξη και αποτέλεσμα άσκησης. Ο λιτός και αυτάρκης κυνικός τρόπος ζωής θεωρήθηκε πως οδηγεί στην ευδαιμονία με την άσκηση και όχι με την περίπλοκη φιλοσοφική επιχειρηματολογία. Πιο συγκεκριμένα, πίστευαν και διακήρυτταν πως ζώντας µια ενάρετη και φυσική ζωή ήταν ο µόνος τρόπος για να είναι κανείς ευτυχισµένος.Κύρια χαρακτηριστικά του κυνικού σοφού είναι η αυτάρκεια, η απλότητα, η λιτότητα, η ελευθερία από εξωτερικούς καταναγκασμούς.

Οι Κυνικοί πίστευαν πως η κοινωνία προσδίδει αξία σε πράγµατα που δεν φέρνουν ευτυχία, όπως στον πλούτο, την οµορφιά, την κοινωνική θέση, τη φήµη, τον καθωσπρεπισµό. Το ενάρετο άτοµο πρέπει να απορρίπτει αυτές τις συµβατικότητες. Οι Κυνικοί λοιπόν απέρριπταν τις παραδοσιακές αξίες της εποχής τους Κατηγορήθηκαν,µάλιστα, πως φέρονταν στους άλλους µε ένα περιφρονητικό αίσθηµα ανωτερότητας.

Ο Διογένης ο Κυνικός ήταν ένας απο τους πιο γνωστους φιλόσοφους της αρχαίας ελλάδας. Σύμφωνα με την παράδοση, είχε μόνιμη κατοικία του ένα πυθάρι και γυρνούσε στους δρόμους , όλη μέρα, με ένα φανάρι.

"Είμαι ο Διογένης Ο Κύων. Πλησιάζω τους καλούς , γαβγίζω τους απληστους και δαγκώνω τους παλιανθρώπους"

ΠΗΓΕΣ

Ανθολόγιο Φιλοσοφικών Κειμένων Γ΄γυμνασίου

Μαρία Σεφέρου <ανθρώπον>> http://www.seferou.net/)

“Αρχαία Ελληνική Ιστορία” Bots Ford & Robinson Μορφωτικό Ιδρυμα Εθνικής Τραπέζης ,1995

Θεοδόση Πελεγρίνη, Λεξικό της Φιλοσοφίας, Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα

Σχετικά: “Οι κυνικοί ξανάρχονται” Nίκος Καλογερόπουλος,Εκδόσεις Γραφές,2003

Kεσισιάν Ναταλία

To γυμνάσιο των Δελφών.

To γυμνάσιο των Δελφών θεωρείται το πιό χαρακτηριστικό από τα γυμνάσια της αρχαίας Ελλάδας. Έτσι το επισκευθήκαμε για να γνωρίσουμε τους χώρους όπου γυμνάζονταν οι νέοι της εποχής εκείνης. Γενική άποψη του γυμνασίου. Αριστερά ο μακρόστενος σκεπαστός διάδρομος (Ξυστός) όπου αθλούνταν οι νέοι ,κυρίως για το αγώνισμα του δρόμου. Δίπλα ο ανοιχτός διάδρομος (Παραδρομίδα). Δεξιά και στο βάθος τα λουτρά, οι βοηθητικοί χώροι και η παλαίστρα.


Το λουτρό για τον καθαρισμό των αθλητών (που συνήθως γινόταν με κρύο νερό)

Ο Ξυστός (ονομαζόταν έτσι γιατί το δάπεδό του ξυνόταν και ξαναστρωνόταν λόγω της φθοράς του από την πολύ χρήση) και η παραδρομίδα

Κατερίνα Ντινοπούλου
Γιωργος Νέλλος
Ελενα Μπάστα

Ο Θεμιστοκλής και η ναυμαχία της Σαλαμίνας

Ο Θεμιστοκλής , ο ποιο γνωστός από τους «μαθητές» στο Κυνόσαργες, αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα πρόσωπα στην ιστορία της αρχαίας Ελλάδας. Μπορεί ο καθένας να πει, ότι ήταν ένας από τούς κύριους παράγοντες που η Αθήνα έγινε μια τόσο μεγάλη ναυτική δύναμη. Ο Θεμιστοκλής μπόρεσε και είδε το λαμπρό μέλλον που είχε η Αθήνα στην θάλασσα λόγω της θέσης της. Παρά όλες τις δυσκολίες
και τις αντιλήψεις που υπήρχαν σχετικά με το ότι ο στόλος ήταν επίκουρος του στρατού ο Θεμιστοκλής κατάφερε να πείσει τους συμπολίτες του να υποστηρίξουν στο σχέδιο του. Άρχισε το έργο του όταν ήταν άρχοντας συνεπώς και άντρας κάποιας σημασίας, δύο ή τρία χρόνια πριν από την περίφημη μάχη του Μαραθώνα με την ψήφιση απο την Εκκλησία του Δήμου ενός μέτρου πού προέβλεπε την οχύρωση της
Ο Θεμιστοκλής κατάφερε και έμεινε στην ιστορία όχι μόνο ως ένας σπουδαίος πολιτικός αλλά και ως ένας σπουδαίος ναύαρχος. Το 480 π.Χ η Περσική αυτοκρατορία έκανε πάλι εκστρατεία ενάντια στην Ελλάδα. Παρά όλη την γενναία αντίσταση που έφεραν οι 300 Σπαρτιάτες μαζί με τους ελάχιστους συμπατριώτες τους στις Θερμοπύλες ο βασιλιάς της Περσίας Ξέρξης κατάφερε και πέρασε και κινούνταν ενάντια στις υπόλοιπες πόλεις τής Ελλάδας.
Οι Έλληνες παρόλο που φαινόταν πως θα χάνανε αυτόν τον πόλεμο δεν τα παράτησαν, έχοντας μαζέψει τον στρατό τους στον Ισθμό της Κορίνθου προσπαθούσαν να αποφασίσουν που θα αντιμετωπίσουν το στόλο των Περσών.Στο συνέδριο των στρατηγών ο Θεμιστοκλής απέδειξε για άλλη μια φόρα την αξία του όχι μόνο σαν πολιτικός αλλά και ως στρατηγός Θεμιστοκλής υποστήριζε πώς θα ήταν καλύτερα να αντιμετωπίσουν τους Πέρσες στην Σαλαμίνα σε ενα στενό θαλάσσιο πέρασμα που θα εξυπηρετούσε τον στόλο των Ελλήνων ο οποίος ηταν μικρότερος και ευέλικτος. Παρόλο που το σχέδιο του φαινόταν, και ήταν, πιο καλό υπήρχαν αντιπαραθέσεις. Ο Ευρυβιάδης ένας από τους σημαντικότερους στρατηγούς των Ελλήνων δεν υποστήριζε το σχέδιο του Θεμιστοκλή και μέσα στην αντιπαράθεση σύμφωνα με τις ιστορικές μαρτυρίες ο Ευρυβιάδης πήγε να χτυπήσει τον Θεμιστοκλή και τότε ο Θεμιστοκλής είπε το περίφημο <<παταξον μεν, ακουσον δε>>. Το σχέδιο τελικά του Θεμιστοκλή εφαρμόστηκε και το αποτελέσματα ήταν η νίκη των Ελλήνων καθώς τα λίγα και ευκίνητα πλοία των Ελλήνων μπορούσαν να κινηθούν άνετα στο στενό πέρασμα ενώ αντίθετα τα πολλά και δυσκίνητα πλοία των Περσών συγκρούονταν το ένα με το άλλο και βυθίζονταν. Τα 366 πλοία των Ελλήνων κατάφεραν και κέρδισαν τον στόλο των Περσών που ξεπερνούσε τα 600 χάνοντας μόνο 40 στην μάχη σε αντίθεση με τους Πέρσες που χάσανε
πάνω από 200.
Σύντομη περιγραφη της ναυμαχίας

Την ναυμαχια αυτή ακολούθησε η μάχη των Πλαταιών όπου οι Πέρσες δέχτηκαν και την τελική ήττα και ετσι ανατράπηκε η Περσική εισβολή που θα υποδούλωνε ολη την Ελλάδα ........

Παναγιώτης Δρόσος

Πηγές: ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ,J.B.Bury Eκδόσεις Καρδαμίτσα
"Περιπλάνηση στο Χωρο-χρόνο" εκπαιδευτικό DVD YΠΕΠΘ
O AΡΧΑΙΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ βιβλίο της Α Λυκείου

ΚΥΝΟΣΑΡΓΕΣ, το αρχαίο γυμνάσιο

Το Κυνόσαργες ήταν ένα απ' τα τρια ονομαστά Γυμνάσια των Αθηνών που ιδρύθηκαν τον 6ο π.Χ αιώνα σε μικρή από την πόλη απόσταση. Τα άλλα δύο ήταν το Λύκειο και η Ακαδημία.
Το Κυνόσαργες ονομάστηκε έτσι λόγω της παράδοσης του άσπρου (<<άργος>>) σκυλιου που κατά τη διάρκεια θυσίας στον Ηρακλή άρπαξε τους μηρούς του ζώου. Μετά απ'αυτό, οι Αθηναίοι, ύστερα από χρησμό που είχαν πάρει απ'το Μαντείο των Δελφών, ίδρυσαν στο χώρο αυτο ένα ιερό προς τιμήν του Ηρακλή προκειμένου να εξιλεωθούν. Το ιερό αυτό ονομάστηκε Κυνόσαργες.

(Σύμφωνα με άλλη εκδοχή ο σκύλος καταδιωκόμενος έφτασε στο σημείο αυτό και εγκατέλειψε τους μηρούς του ζώου, άρα <<κυνός άργος>> είναι εκεί που σταμάτησε, βράδυνε ο σκύλος)

Όσον αφορά τη θέση του Γυμνασίου, κατά καιρούς υπήρξαν διάφορες εκδοχές σχετικά με αυτή (κάποιοι το τοποθετούσαν στις ανατολικές παρυφές του Λυκαβηττού ενώ άλλοι απέναντι από το Φιξ). Τα νεότερα όμως ευρήματα το τοποθέτησαν κατά μήκος του ποταμού Ιλισσού και δίπλα στον Άγιο Παντελεήμωνα, κοντά δηλαδή στη θέση που βρίσκεται σήμερα το σχολείο μας.

Στο παραπάνω τοπογραφικό διάγραμμα, φαίνεται η θέση του αρχαίου Γυμνασίου. Σύμφωνα με τον Ι.Τραυλό ο <<δρόμος>> πρέπει να αναζητηθεί κατα μήκος της σημερινής οδού Βουλιαγμένης (η αρχαία οδός που τότε οδηγούσε στο Σούνιο). Η θέση του Γυμνασίου φαίνεται να είναι μεταξύ του Α.Παντελεήμονα και του Αρδηττού (που τότε ήταν το χωριό Άγραι) και φυσικά κατά μήκος του Ιλισσού.
Στην περιοχή, έγιναν πολλές ανασκαφές από Άγγλους και Γερμανούς αρχαιολόγους και υπήρξαν ευρήματα που ταύτιστηκαν με το Γυμνάσιο του Κυνοσάργους. Αλλά, δεν υπήρξαν ολοκληρωμένες μελέτες ενώ αργότερα, η γρήγορη οικοδόμηση της περιοχής κάλυψε πολλά από τα ευρήματα. Ωστόσο, τα νεότερα χρόνια, στη δεκαετία του '60 βρέθηκαν κάποια στοιχεία κατά την ανέγερση πολυκατοικιών:

Αναπαράσταση ρωμαϊκού οικοδομήματος του Κυνοσάργους, στη θέση μεταξύ των οδών Διαμαντοπούλου, Περραιβού και Κοκκίνη.

Φωτογραφία από τα ευρήματα στο οικόπεδο επί της οδού Κοκκίνη.

Στο Γυμνάσιο του Κυνοσάργους φοιτούσαν νέοι που δεν ήταν και οι δύο γονείς τους γνήσιοι Αθηναίοι.Εκεί γυμναζόταν ο Θεμιστοκλής, γιατί η μητέρα του ήταν θρακικής ή καρικής καταγωγής. Λέγεται ότι ο Θεμιστοκλής έκανε πολλές προσπάθειες για να πείσει τους <<γνήσιους>> Αθηναίους νέους να έρθουν στο Κυνόσαργες κι έτσι να εξαλειφθεί αυτή η διάκριση.

Μέχρι εδώ, στο Ηράκλειο του Κυνοσάργους, είχε φτάσει ο αθηναϊκός στρατός μετά τη μάχη του Μαραθώνα και τους διέκριναν οι Πέρσες από τα ανοιχτά του παλαιού Φαλήρου από όπου οι νοτιοανατολικοί του Ολυμπιείου λόφοι είναι ορατοί.

Εξάλλου, σύμφωνα με τον Πλούταρχο, κοντά στο Κυνόσαργες, στην αριστερή όχθη του Ιλισσού, είχε ταφεί ο ρήτορας Ισοκράτης.

Τέλος, στο αρχαίο Κυνόσαργες δίδασκε ο φιλόσοφος Αντισθένης τo oποίος εκεί ιδρυσε την περίφημη φιλοσοφική σχολή των Κυνικών από το όνομα του γυμνασίου.

Πηγές:"Το Γυμνάσιο του Κυνοσάργους" Ι.Τραυλός ,στά"Αρχαιολογικά ανάλεκτα εξ Αθηνών" Τεύχος 1 ,1970

"Μνημειακή Τοπογραφία της Αρχαίας Αθήνας" Αντώνης Μαστραπάς, εκδόσεις Καρδαμίτσα

Εγκυκλοπαίδεια "Ηλιος"

Σχολικό βιβλίο Αρχαίων Α Λυκείου

Δήμητρα Καραισά